+91 98765 43210 info@paripurnananda.com WhatsApp
Vaikunta Ekadashi (వైకుంఠ ఏకాదశి - ముక్కోటి ఏకాదశి ఉత్తర ద్వారా దర్శనం) - Authentic Puja & Festivities
పండుగ ముఖ్య వివరాలు (Festival Quick Facts)
రాబోయే తేదీ (Upcoming Date) 20 Dec 2026
తిథి / పక్షం (Tithi / Paksha) Margashira Shukla Ekadashi
మాసం / రుతువు (Month / Season) Margashira Masam
ప్రధాన దైవం (Primary Deity) Adi Lakshmi
పండుగ రకం (Festival Type) Major Festival
వ్యవధి (Duration) 1 Day(s)
పండుగ విశేషాలు (Overview)
వైకుంఠ ఏకాదశి (Vaikunta Ekadashi / Mukkoti Ekadashi) వైష్ణవ క్షేత్రాలలో జరుపుకునే అత్యంత పవిత్రమైన ఏకాదశి పర్వదినం. మార్గశిర/ధనుర్మాసపు శుక్ల పక్ష ఏకాదశి నాడు శ్రీమహావిష్ణువు వైకుంఠ ద్వారాలు (ఉత్తర ద్వారం) తెరిచి ముక్కోటి దేవతలకు దర్శనమిస్తాడు. అందుకే దీనిని "ముక్కోటి ఏకాదశి" అని కూడా పిలుస్తారు.

【ఉత్తర ద్వారా దర్శన మహత్యం】
ఈ రోజున తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి, శ్రీరంగం, భద్రాచలం, యాదాద్రి వంటి దివ్యక్షేత్రాలలో "వైకుంఠ ద్వారా దర్శనం" (ఉత్తర ద్వారా దర్శనం) నిర్వహిస్తారు. ఈ ఉత్తర ద్వారం గుండా వెళ్ళి స్వామివారిని దర్శించుకోవడం వల్ల పునర్జన్మ రహిత మోక్షం లభిస్తుందని విశ్వసిస్తారు.

【ఏకాదశి నిరాహార ఉపవాస నియమాలు】
ఏకాదశి రోజున అన్నదాన ని నిషేధించి నిరాహార ఉపవాసం ఉండి, విష్ణు సహస్రనామ పారాయణం, భజనలతో రాత్రి జాగరణ చేయాలి. మరుసటి రోజు ద్వాదశి ఘడియలలో పారణ చేసి ఉపవాసం విరమిస్తారు.
చరిత్ర & ఆవిర్భావ ప్రాశస్త్యం (Historical Significance)
Goddess Ekadashi manifested from Lord Vishnu's body on this day to slay demon Mura. Lord Vishnu granted that anyone observing Ekadashi fast would attain Vaikunta.
ఆధ్యాత్మిక & సంస్కృతి విశిష్టత (Spiritual & Cultural Significance)
ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యం (Religious Significance):
Walking through Uttara Dwara (Vaikunta Dwaram) grants freedom from the cycle of rebirths.
సాంప్రదాయ ఆచారాలు (Cultural & Regional Practices):
Massive crowds queue up at Tirumala Tirupati Devasthanams to pass through the flower-decorated Vaikunta Dwaram.
వ్రతకథ & పౌరాణిక గాథ (Traditional Legend & Katha)
మురాసురుడనే రాక్షసుడిని సంహరించడానికి విష్ణువు దేహం నుండి "ఏకాదశి" అనే కన్య ఆవిర్భవించి దానవుడిని సంహరించింది. విష్ణువు ఆమె భక్తికి మెచ్చి ఏకాదశి రోజున ఉపవాసం ఉండే భక్తులకు మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తానని వరమిచ్చాడు.
పవిత్ర సంకల్పం & పూజా విధానం (Step-by-Step Puja Procedure)
【వైకుంఠ ఏకాదశి వ్రత విధానం & సంకల్పం】

1. సంకల్పం (Sankalpam):
"ఓం విష్ణురాజ్ఞయా ప్రవర్తమానస్య అద్య ధనుర్మాసే, శుక్ల పక్షే, ఏకాదశ్యాం తిథౌ, వైకుంఠ ఏకాదశీ పుణ్యకాలే, శ్రీమన్నారాయణ ప్రియత్యర్థం, మమ సకల జన్మార్జిత పాపక్షయార్థం, వైకుంఠ ప్రాప్తి సిద్ధ్యర్థం ఏకాదశీ ఉపవాస వ్రత పూజనం కరిష్యే..."

2. పూజా క్రమం:
• ఏకాదశి నాడు వేకువజామునే నిద్రలేచి శ్రీమన్నారాయణునికి తులసీ దళాలతో అర్చన చేయాలి.
• వైకుంఠ ద్వార (ఉత్తర ద్వారా) దర్శనం చేసుకోవాలి.
• రోజంతా నిరాహార ఉపవాసం ఉండి విష్ణు సహస్రనామం, శ్రీమద్భగవద్గీత పారాయణం చేయాలి.
• రాత్రంతా విష్ణు భజనలు, హరినామ సంకీర్తనలతో జాగరణ చేయాలి.
• ద్వాదశి రోజున ద్వాదశి పారణ చేసి బ్రాహ్మణులకు అన్నదానం, తాంబూలం ఇచ్చి ఉపవాసం విరమించాలి.
ఉపవాస నియమాలు & మార్గదర్శకాలు (Fasting Rules)
Strict fasting (no grains, no rice) from Ekadashi morning to Dwadashi morning.
చేయవలసినవి & చేయకూడనివి (Dos & Don'ts): DO: Pass through Vaikunta Dwaram, chant Vishnu Sahasranamam. DON'T: Consume rice or grains on Ekadashi.
పూజా సామగ్రి & నైవేద్యం (Required Puja Samagri & Prasadam)
అవసరమైన పూజా ద్రవ్యాలు (Samagri):
Tulsi leaves, Lotus flowers, Camphor, Incense, Ghee lamp.
సమర్పించాల్సిన నైవేద్యాలు (Naivedyam Offered):
Fruits, Milk (consumed on Dwadashi Parana with Agasthi leaves juice)
దివ్య మంత్రాలు & స్తోత్రాలు (Sacred Mantras & Stotras)
ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ॥
శాంతాకారం భుజగశయనం పద్మనాభం సురేశం విశ్వాధారం గగనసదృశం మేఘవర్ణం శుభాంగమ్। లక్ష్మీకాంతం కమలనయనం యోగిభిర్ధ్యానగమ్యం వందే విష్ణుం భవభయహరం సర్వలోకైకనాథమ్॥
సందేహాలు - సమాధానాలు (Frequently Asked Questions)

ఈ రోజున ముక్కోటి (33 కోట్ల) దేవతలు వైకుంఠంలో శ్రీమహావిష్ణువును దర్శించుకుంటారు కాబట్టి ముక్కోటి ఏకాదశి అంటారు.

ఉత్తర ద్వారం గుండా స్వామివారిని దర్శించుకోవడం వల్ల సంసార బంధనాలు తొలగి వైకుంఠ ప్రాప్తి లభిస్తుంది.
Home Panchang Book Pooja Donations Menu